2019 Berlijn: Gesprächskonzert

image_pdfimage_print

‘Musica reanimata’ (Duitsland) vertoont in meerdere opzichten een grote gelijkenis met haar Nederlandse zustervereniging, de Leo Smit Stichting. Beide zijn opgericht in de jaren negentig van de vorige eeuw. Met als doelstelling de verboden composities van (Joodse) oorlogsslachtoffers uit WOII aan de vergetelheid te ontrukken. Beide hebben hun horizon intussen verbreed naar het werk en leven van vervolgde componisten die de oorlogstijd al dan niet hebben overleefd.

 

Paul Hermann, rechts, twee jaar voor de oorlog bij Frid thuis (Onlangs hervonden fotootje, met handschrift Frid.)

Zo kan het gebeuren dat Corrie Hermann en Arthur Frid uit Nederland worden uitgenodigd om 25 juni in Berlijn uitgebreid over hun bevriende, Hongaarse vaders te komen vertellen. Corrie over de internationale carrière van de cellist Paul Hermann die o.a. woonde in Berlijn, Brussel en Parijs en die op 42-jarige leeftijd vanuit Frankrijk naar Duitsland op transport werd gesteld en daar in 1944 stierf. En Arthur over de lotgevallen van de destijds al vrij bekende, maar nog niet genaturaliseerde pianist en componist Géza Frid. Deze kon anno 1940 met zijn jonge gezin geen kant meer op en heeft als door een wonder de arrestatie en deportatie van de Joden uit Amsterdam weten te ontlopen.

Konzerthaus Berlin

De organisatie heeft een boeiende vorm gevonden – het ‘Gesprächskonzert’ – om muziek van deze veelal vergeten musici aan het publiek te presenteren. In een kleine zaal van het prachtige concertgebouw zit men rond tafeltjes bijeen met een glaasje en een hapje. Op het podium een paar muziekdeskundigen en ‘Zeitzeugen’ die met hun verhalen en anekdotes de tijden van desbetreffende componist doen herleven. De uitgevoerde werken krijgen hierdoor extra reliëf. Het blijkt herhaaldelijk, ook voor de musici die vaak voor het eerst met deze muziek worden geconfronteerd, een regelrechte openbaring te zijn.

De Nederlandse delegatie wordt gecompleteerd door Eleonore Pameijer. Zij treedt op als bevlogen woordvoerster namens de Leo Smit Stichting én als begenadigd fluitiste in het Jacques Thibaud Ensemble, met de Duitse musici Burkhard Maiss (viool), Bogdan Jianu (Cello) en Andrei Banciu (piano). Uitgevoerd worden Hermanns pianomuziek en een trio uit 1920. Van Frid spelen zij het Caprice Concertante uit 1930, voor piano en fluit, en zijn triomfantelijke naoorlogse pianotrio uit 1947.

Aan het Gesprächskonzert van 25 juni – nr. 140 in deze succesvolle Berlijnse concertreeks – werd door Deutschlandfunk onder het motto Hörfunk-Tipp extra publiciteit gegeven. De hieronder te beluisteren uitzending vond plaats op 6 augustus:

Deutschlandfunk_Musikszene-Geza_Frid